Φώτης Δαμούλος: «Η μικρομεσαία επιχείρηση δεν μπορεί άλλο να σηκώνει μόνη της το βάρος της οικονομίας»
02/09/2026
Με «μισογεμάτο καλάθι» οι προσδοκίες για τη ΔΕΘ – Αίτημα για φορολογικές ελαφρύνσεις, σταθερό πλαίσιο και πραγματική στήριξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων
Λίγες ημέρες πριν από την έναρξη της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης, οι προσδοκίες της αγοράς και ιδιαίτερα της μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας στρέφονται στις εξαγγελίες της κυβέρνησης και στα μέτρα που πρόκειται να ανακοινωθούν για την οικονομία.
Ο πρόεδρος του Επιμελητηρίου Αργολίδας, Φώτης Δαμούλος, μιλώντας στο ΠΡΙΣΜΑ 90,2 για την κατάσταση που επικρατεί σήμερα στην αγορά, εμφανίστηκε συγκρατημένα αισιόδοξος, ξεκαθαρίζοντας όμως ότι η μικρομεσαία επιχείρηση περιμένει πλέον ουσιαστικές παρεμβάσεις και όχι μέτρα περιορισμένης αποτελεσματικότητας.
Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, η επιχειρηματική κοινότητα πηγαίνει στη ΔΕΘ με ένα «μισογεμάτο καλάθι», ελπίζοντας ότι αυτή τη φορά οι ανακοινώσεις θα είναι τέτοιες που θα δώσουν πραγματική ανάσα στην αγορά.
«Θα θέλαμε να είναι γεμάτο το καλάθι», ήταν το μήνυμα που έστειλε, εκφράζοντας τις προσδοκίες των μικρομεσαίων επιχειρήσεων για μια διαφορετική πολιτική στήριξης.
«Από το 2011 και μετά δεν έχουμε δει ουσιαστική στήριξη»
Ο κ. Δαμούλος έθεσε στο επίκεντρο τη μακροχρόνια πίεση που έχει δεχθεί η μικρομεσαία επιχειρηματικότητα, υπενθυμίζοντας ότι η ελληνική οικονομία πέρασε μέσα από μια πολυετή οικονομική κρίση, ακολούθησε η πανδημία και στη συνέχεια μια νέα περίοδος αυξημένου κόστους και οικονομικής αβεβαιότητας.
Παρά το γεγονός ότι η μικρομεσαία επιχείρηση χαρακτηρίζεται συχνά ως «η ραχοκοκαλιά της ελληνικής οικονομίας», όπως σημείωσε, στην πράξη οι επιχειρήσεις αυτές δεν έχουν λάβει, κατά την άποψή του, την απαιτούμενη στήριξη.
Το βασικό ερώτημα, όπως είπε, είναι κατά πόσο οι κυβερνητικές εξαγγελίες αποτυπώνονται τελικά στην πραγματική οικονομία και στην καθημερινότητα της αγοράς.
«Το ζήτημα είναι πώς αποτυπώνονται στην πραγματική οικονομία και στην πραγματική αγορά», τόνισε, επισημαίνοντας ότι πολλές επιχειρήσεις που κατάφεραν να επιβιώσουν μέσα στην οικονομική κρίση και την πανδημία εξακολουθούν σήμερα να αντιμετωπίζουν τεράστιες δυσκολίες.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις περιμένουν μέτρα που θα τις ανακουφίσουν και θα τους επιτρέψουν όχι μόνο να συνεχίσουν να λειτουργούν, αλλά και να μπορέσουν να σχεδιάσουν το μέλλον τους με μεγαλύτερη ασφάλεια.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο κ. Δαμούλος στο φορολογικό πλαίσιο, το οποίο θεωρεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες που δυσκολεύουν την επιχειρηματικότητα.
Όπως υποστήριξε, δεν μπορεί να συνεχιστεί μια κατάσταση με τόσο υψηλούς φορολογικούς συντελεστές, ενώ έθεσε και το ζήτημα της τεκμαρτής φορολόγησης.
Η κριτική του επικεντρώθηκε στο γεγονός ότι, όπως υποστήριξε, δεν είναι δίκαιο να προσδιορίζεται το εισόδημα ενός επαγγελματία με βάση τεκμήρια ή άλλους κανόνες και όχι αποκλειστικά με βάση τα πραγματικά οικονομικά στοιχεία της επιχείρησής του.
Ο ίδιος εξέφρασε επίσης την αντίθεσή του στη λογική κατά την οποία ένας επαγγελματίας που αμφισβητεί τον τρόπο προσδιορισμού του εισοδήματός του καλείται ουσιαστικά να αποδεχθεί έναν ενδεχόμενο έλεγχο.
«Είναι άδικο να μην λαμβάνονται υπόψη τα πραγματικά στοιχεία και να προσδιορίζεται το εισόδημα με άλλους κανόνες», ήταν το βασικό μήνυμα της παρέμβασής του.
Παράλληλα, αναφέρθηκε και στο τέλος επιτηδεύματος, το οποίο χαρακτήρισε ως ένα μέτρο που συνδέεται με τη μνημονιακή περίοδο και το οποίο, κατά την άποψή του, δεν θα έπρεπε να συνεχίσει να επιβαρύνει τις επιχειρήσεις.
Σημαντικό μέρος της τοποθέτησης του προέδρου του Επιμελητηρίου Αργολίδας αφορούσε και την προκαταβολή φόρου.
Όπως υποστήριξε, η λογική της προκαταβολής δημιουργεί ένα επιπλέον βάρος στις επιχειρήσεις, καθώς ο επαγγελματίας καλείται ουσιαστικά να καταβάλει χρήματα για εισοδήματα που δεν γνωρίζει αν θα έχει στο μέλλον.
Έθεσε επίσης το ζήτημα της ανάγκης θεσμοθέτησης ενός ακατάσχετου επαγγελματικού λογαριασμού, υπογραμμίζοντας τη δυσκολία που δημιουργείται όταν δεσμεύονται τα διαθέσιμα μιας επιχείρησης.
Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, όταν μια επιχείρηση δεν έχει τη δυνατότητα να χρησιμοποιήσει τα χρήματά της για τις άμεσες ανάγκες της, μπορεί να βρεθεί την επόμενη κιόλας ημέρα χωρίς τη δυνατότητα να αγοράσει εμπορεύματα ή να καλύψει βασικές λειτουργικές υποχρεώσεις.
Για τον λόγο αυτό, ο κ. Δαμούλος θεωρεί ότι πρέπει να υπάρξει ένα πιο λειτουργικό πλαίσιο που θα προστατεύει τη στοιχειώδη οικονομική δυνατότητα της επιχείρησης να συνεχίσει να λειτουργεί.
Ένα ακόμη βασικό αίτημα είναι η δημιουργία ενός σταθερού φορολογικού περιβάλλοντος.
Ο πρόεδρος του Επιμελητηρίου υπογράμμισε ότι ένας επιχειρηματίας ή ένας επενδυτής πρέπει να γνωρίζει εκ των προτέρων τους κανόνες μέσα στους οποίους θα δραστηριοποιηθεί, ώστε να μπορεί να κάνει τον οικονομικό του σχεδιασμό.
Η διαρκής αλλαγή των όρων, σύμφωνα με τη λογική που ανέπτυξε, δεν βοηθά ούτε την ανάπτυξη ούτε την προσέλκυση επενδύσεων.
«Θα πρέπει να υπάρξει ένα πλαίσιο σταθερό, για να μπορέσει ο άλλος να δει αν μπορεί να επενδύσει στη χώρα μας, να δει ποιοι είναι οι κανόνες και οι όροι και να κάνει τον προγραμματισμό του», υπογράμμισε.
Παράλληλα, αναφέρθηκε και στην ανάγκη για δικαιότερη μεταχείριση των φορολογουμένων, σημειώνοντας ότι δεν μπορεί να υπάρχουν διαφορετικές ταχύτητες και διαφορετική αντιμετώπιση μεταξύ πολιτών και επιχειρήσεων.
Ιδιαίτερα αιχμηρός ήταν ο κ. Δαμούλος και στο ζήτημα της πρόσβασης των μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων στη χρηματοδότηση.
Όπως υποστήριξε, για ένα μεγάλο μέρος της μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας η τραπεζική χρηματοδότηση παραμένει ουσιαστικά απρόσιτη.
Οι επιχειρήσεις αυτές, όπως είπε, καλούνται να παρουσιάσουν οικονομικά στοιχεία τα οποία έχουν επηρεαστεί από τα προηγούμενα χρόνια της οικονομικής κρίσης και της πανδημίας, με αποτέλεσμα να μην μπορούν εύκολα να ανταποκριθούν στα κριτήρια που τίθενται.
Το αποτέλεσμα, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι να αποκλείονται τόσο από τον τραπεζικό δανεισμό όσο και από σημαντικά χρηματοδοτικά εργαλεία.
Στο πλαίσιο αυτό αναφέρθηκε και στο Ταμείο Ανάκαμψης, υποστηρίζοντας ότι οι μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις δεν είχαν την πρόσβαση που θα έπρεπε σε αυτούς τους πόρους.
«Η μικρή και πολύ μικρή επιχείρηση είναι αποκομμένη από οποιαδήποτε χρηματοδότηση», ήταν η ουσία της παρέμβασής του.
Η καθημερινότητα μιας μικρομεσαίας επιχείρησης, σύμφωνα με τον κ. Δαμούλο, γίνεται όλο και πιο δύσκολη εξαιτίας της συσσώρευσης λειτουργικών εξόδων.
Υψηλό ενεργειακό κόστος, αυξημένες τιμές στα καύσιμα, ασφαλιστικές εισφορές, λειτουργικά έξοδα, ενοίκια και μεταφορικά δημιουργούν ένα ασφυκτικό οικονομικό περιβάλλον.
Την ίδια στιγμή, όπως ξεκαθάρισε, οι επιχειρηματίες δεν είναι αντίθετοι στην αύξηση των αποδοχών των εργαζομένων.
Αντίθετα, αναγνώρισε ότι η ύπαρξη εισοδήματος και αγοραστικής δύναμης στην κοινωνία είναι απαραίτητη για να λειτουργήσει η αγορά.
Ωστόσο, εξέφρασε την άποψη ότι δεν μπορεί το σύνολο του κόστους των πολιτικών αποφάσεων να μεταφέρεται απευθείας στις επιχειρήσεις χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι πραγματικές δυνατότητές τους.
Το ερώτημα που έθεσε είναι κατά πόσο μια μικρή επιχείρηση μπορεί πράγματι να ανταποκριθεί στις συνεχώς αυξανόμενες υποχρεώσεις της, όταν τα περιθώρια κέρδους και η κατανάλωση βρίσκονται υπό πίεση.
Ο πρόεδρος του Επιμελητηρίου άσκησε κριτική και στη λογική της διαρκούς αντιμετώπισης των οικονομικών προβλημάτων μέσω επιδομάτων και voucher.
Κατά την άποψή του, η οικονομική πολιτική θα πρέπει να εστιάσει περισσότερο στη δημιουργία συνθηκών ανάπτυξης και παραγωγής εισοδήματος, αντί να περιορίζεται σε προσωρινές ενισχύσεις.
Συνέδεσε μάλιστα αυτή την κατάσταση με τα μεγάλα δημοσιονομικά πλεονάσματα και έθεσε το ερώτημα κατά πόσο οι διαθέσιμοι πόροι επιστρέφουν στην πραγματική οικονομία και στις επιχειρήσεις που έχουν ανάγκη στήριξης.
«Κλείνουν τα μαγαζιά το ένα μετά το άλλο»
Ιδιαίτερη ανησυχία εξέφρασε ο κ. Δαμούλος για την εικόνα που παρουσιάζει η αγορά σε πολλές περιοχές της χώρας.
Αναφέρθηκε σε γειτονιές και εμπορικές περιοχές όπου, όπως είπε, τα μικρά καταστήματα κλείνουν το ένα μετά το άλλο, χωρίς να υπάρχει αντίστοιχο ενδιαφέρον για την επαναλειτουργία τους από νέους επιχειρηματίες.
Η εικόνα αυτή, σύμφωνα με τον ίδιο, δείχνει ότι το πρόβλημα δεν αφορά μόνο τις επιχειρήσεις που ήδη λειτουργούν, αλλά και τη δυσκολία δημιουργίας νέας επιχειρηματικής δραστηριότητας.
Στο πλαίσιο αυτό υποστήριξε ότι τα μέτρα που εφαρμόστηκαν τις τελευταίες δεκαετίες δεν κατάφεραν να στηρίξουν όσο θα έπρεπε τη βιοτεχνία και την παραγωγική δραστηριότητα, με αποτέλεσμα σημαντικό μέρος της οικονομίας να στραφεί κυρίως προς τον τουρισμό.
Ο Φώτης Δαμούλος ξεκαθάρισε ότι ο τουρισμός αποτελεί έναν εξαιρετικά σημαντικό τομέα για την ελληνική οικονομία και δημιουργεί σημαντικό εισόδημα.
Ωστόσο, τόνισε ότι δεν μπορεί να αποτελεί τη μοναδική βάση του παραγωγικού μοντέλου της χώρας.
«Το εισόδημα του τουρισμού είναι πολύ καλό, εξαιρετικό, αλλά είναι ένα ευάλωτο εισόδημα», σημείωσε, επισημαίνοντας ότι ο τουρισμός μπορεί να επηρεαστεί άμεσα από διεθνείς κρίσεις, πολεμικές συγκρούσεις, πολιτικές αποφάσεις ή άλλους εξωγενείς παράγοντες.
Για τον λόγο αυτό θεωρεί απαραίτητη τη μεγαλύτερη στήριξη του πρωτογενούς τομέα και γενικότερα της παραγωγικής οικονομίας.
«Θα πρέπει να δώσουμε μεγάλη βάση στον πρωτογενή τομέα», υπογράμμισε, θεωρώντας ότι οι παραγωγικοί τομείς μπορούν να προσφέρουν μεγαλύτερη σταθερότητα και ανθεκτικότητα στην οικονομία.
Ο πρόεδρος του Επιμελητηρίου αναφέρθηκε επίσης στη μείωση της αγοραστικής δύναμης που παρατηρείται, όπως είπε, όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Στην περιοχή της Αργολίδας, σύμφωνα με όσα ανέφερε, μπορεί η τουριστική περίοδος να είχε θετική εικόνα, ωστόσο η εστίαση αντιμετώπισε σημαντική μείωση στον τζίρο.
Ο ίδιος έκανε λόγο για μείωση που, σύμφωνα με την εκτίμησή του, έφτασε περίπου το 30% στον συγκεκριμένο κλάδο.
Το στοιχείο αυτό, κατά την άποψή του, αποδεικνύει ότι η αύξηση της τουριστικής κίνησης δεν σημαίνει απαραίτητα ότι τα οφέλη κατανέμονται με τον ίδιο τρόπο σε ολόκληρη την τοπική οικονομία.
Η μειωμένη αγοραστική δύναμη επηρεάζει άμεσα την κατανάλωση, την εστίαση, το εμπόριο και συνολικά τις μικρές επιχειρήσεις που στηρίζονται στην καθημερινή κίνηση της αγοράς.
Το γενικότερο συμπέρασμα στο οποίο κατέληξε ο Φώτης Δαμούλος είναι ότι η χώρα χρειάζεται μια ουσιαστική αλλαγή στο παραγωγικό της μοντέλο.
Όπως υποστήριξε, δεν αρκούν αποσπασματικά μέτρα ή προσωρινές ενισχύσεις. Χρειάζεται μια συνολική στρατηγική που θα δώσει νέες δυνατότητες στην επιχειρηματικότητα, θα στηρίξει την παραγωγή και θα επιτρέψει στις επιχειρήσεις να λειτουργούν σε ένα πιο σταθερό και προβλέψιμο περιβάλλον.
«Το παραγωγικό μας μοντέλο είναι ξεπερασμένο, θα πρέπει να αλλάξει, θα πρέπει να δώσει άλλες διεξόδους και να μπούμε σε άλλες βάσεις, αν θέλουμε να υπάρξει μέλλον», ήταν το χαρακτηριστικό μήνυμα που έστειλε.
Prisma Radio 90,2