Σοβαρές προειδοποιήσεις για την πορεία των διεθνών εξελίξεων και κυρίως για την κατάσταση στη Μέση Ανατολή διατύπωσε ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Πειραιά Διονύσης Τσιριγώτης, μιλώντας στην εκπομπή της Μαριέττας Ποταμίτη. Ο ίδιος ανέλυσε το γεωπολιτικό περιβάλλον που έχει διαμορφωθεί μετά την κλιμάκωση της έντασης ανάμεσα στο Ιράν και τις Ηνωμένες Πολιτείες, επισημαίνοντας ότι η σύγκρουση αυτή δεν αφορά μόνο δύο κράτη, αλλά αντανακλά μια βαθύτερη αναμέτρηση για την κυριαρχία και τον έλεγχο στη Μέση Ανατολή.

Όπως εξήγησε, το Ιράν εφαρμόζει στρατηγική πολέμου φθοράς, επιχειρώντας να αξιοποιήσει τη γεωγραφική και στρατηγική σημασία των Στενών του Ορμούζ, μέσα από τα οποία διακινείται τεράστιο ποσοστό της παγκόσμιας ενεργειακής παραγωγής. Σύμφωνα με τον καθηγητή, η Τεχεράνη επιχειρεί να πιέσει τη διεθνή κοινότητα και κυρίως τις Ηνωμένες Πολιτείες ώστε να οδηγηθούν σε διαπραγματεύσεις με όρους που θα ευνοούν το ιρανικό καθεστώς.

Από την άλλη πλευρά, οι Ηνωμένες Πολιτείες, όπως σημείωσε, επιδιώκουν τον περιορισμό του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, την καταστροφή ή τον έλεγχο των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου, τον περιορισμό του βαλλιστικού προγράμματος της χώρας, αλλά και την αποδυνάμωση των οργανώσεων και δικτύων που στηρίζονται από την Τεχεράνη σε ολόκληρη την περιοχή της Μέσης Ανατολής.

Ο κ. Τσιριγώτης υπογράμμισε ότι το Ιράν έχει ήδη θέσει συγκεκριμένες προϋποθέσεις για οποιαδήποτε συμφωνία ή ανακωχή. Ανάμεσα σε αυτές περιλαμβάνονται η πλήρης παύση των στρατιωτικών επιχειρήσεων, η άρση των οικονομικών κυρώσεων, η αποδέσμευση περιουσιακών στοιχείων και κεφαλαίων, αλλά και η αναγνώριση των ζημιών που, όπως υποστηρίζει η Τεχεράνη, έχει υποστεί από τις επιθέσεις.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις της κρίσης, τονίζοντας ότι ήδη η διεθνής αγορά αντιμετωπίζει σοβαρούς κινδύνους. Όπως ανέφερε, η αβεβαιότητα επηρεάζει την παγκόσμια ενεργειακή επάρκεια, τις τιμές καυσίμων, τις μεταφορές, αλλά και βασικούς τομείς όπως τα τρόφιμα, τα φάρμακα και οι πρώτες ύλες. Μάλιστα επισήμανε ότι μεγάλο μέρος της παγκόσμιας παραγωγής λιπασμάτων και ενεργειακών πόρων εξαρτάται άμεσα από την περιοχή του Περσικού Κόλπου, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε νέα κύματα πληθωρισμού σε διεθνές επίπεδο.

Ο καθηγητής στάθηκε ιδιαίτερα και στο εσωτερικό πολιτικό σκηνικό του Ιράν. Όπως είπε, παρά τις εκτιμήσεις που κυκλοφορούν στη Δύση περί αποδυνάμωσης του καθεστώτος, δεν υπάρχουν σαφείς ενδείξεις κατάρρευσης της εξουσίας στην Τεχεράνη. Αντίθετα, όπως υποστήριξε, οι Φρουροί της Επανάστασης φαίνεται να διατηρούν σημαντικό έλεγχο στο εσωτερικό της χώρας, ενώ το θεοκρατικό σύστημα συνεχίζει να λειτουργεί με συνοχή και υψηλό βαθμό ελέγχου.

Ο ίδιος τόνισε ότι το Ιράν εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις σημαντικότερες στρατιωτικές και πολιτικές δυνάμεις της περιοχής, μαζί με την Τουρκία και το Ισραήλ, επισημαίνοντας ότι η δυνατότητα της χώρας να αντέχει μακροχρόνιες πιέσεις και συγκρούσεις αποδεικνύει τη στρατηγική αντοχή του συστήματος εξουσίας της.

Παράλληλα, αναφέρθηκε στις δυσκολίες που αντιμετωπίζει και η αμερικανική πλευρά. Σύμφωνα με τον κ. Τσιριγώτη, το οικονομικό κόστος της σύγκρουσης για τις Ηνωμένες Πολιτείες αυξάνεται συνεχώς, ενώ η αμερικανική κοινωνία εμφανίζεται ολοένα και πιο επιφυλακτική απέναντι στη συνέχιση στρατιωτικών επιχειρήσεων μεγάλης κλίμακας.

Αναφερόμενος στη γενικότερη εικόνα της διεθνούς πολιτικής, εκτίμησε ότι η σύγκρουση μπορεί να εξελιχθεί σε μακροχρόνιο πόλεμο φθοράς, χωρίς ξεκάθαρο τέλος και χωρίς άμεση δυνατότητα οριστικής διπλωματικής λύσης. Όπως είπε, οι στρατηγικές επιδιώξεις των εμπλεκόμενων πλευρών παραμένουν συγκρουόμενες, ενώ η έλλειψη εμπιστοσύνης καθιστά εξαιρετικά δύσκολη την εφαρμογή οποιασδήποτε συμφωνίας.

Στο πλαίσιο αυτό, ο καθηγητής συνέδεσε τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή με τον πόλεμο στην Ουκρανία, σημειώνοντας ότι και εκεί η κατάσταση έχει μετατραπεί σε έναν παρατεταμένο πόλεμο φθοράς, με περιορισμένες πιθανότητες άμεσης ειρήνευσης. Όπως υποστήριξε, οι μεγάλες δυνάμεις επιχειρούν να αναδιαμορφώσουν τις διεθνείς ισορροπίες, γεγονός που δημιουργεί ένα περιβάλλον αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας.

Κλείνοντας την παρέμβασή του, ο Διονύσης Τσιριγώτης προειδοποίησε ότι η σημερινή περίοδος παρουσιάζει ανησυχητικές ομοιότητες με ιστορικές περιόδους πριν από μεγάλες διεθνείς συγκρούσεις, καθώς οι μεγάλες δυνάμεις εμφανίζονται αβέβαιες για τις στρατηγικές τους επιλογές και την επόμενη μέρα του διεθνούς συστήματος. Όπως τόνισε, η απουσία σταθερότητας και η συνεχής αναθεώρηση των διεθνών ισορροπιών ενδέχεται να οδηγήσουν σε ακόμη μεγαλύτερες εντάσεις το επόμενο διάστημα