Στο επίκεντρο οι περίπου 100.000 συνταξιούχοι που, σύμφωνα με τον καθηγητή, παραμένουν εκτός των ευνοϊκών ρυθμίσεων – «Με μία μέρα διαφορά, ο ένας θα παίρνει 700 ευρώ και ο άλλος 350» – Σκληρή κριτική για τις χαμηλές αγροτικές συντάξεις και αίτημα για επιστροφή 13ης και 14ης σύνταξης .

Με αιχμές για την κοινωνική πολιτική της κυβέρνησης, αλλά και με σαφή αναγνώριση ότι η πρόσφατη ρύθμιση για τις συντάξεις χηρείας κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση, ο καθηγητής και εργατολόγος Αλέξης Μητρόπουλος μίλησε για τις εξελίξεις στο ασφαλιστικό και συνταξιοδοτικό σύστημα, θέτοντας στο επίκεντρο τους χαμηλοσυνταξιούχους, τους αγρότες και, κυρίως, τις χιλιάδες χήρες και χήρους που, όπως υποστηρίζει, εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν μια κατάφωρη ανισότητα.

Η συνέντευξη είχε ως βασικό άξονα τις συντάξεις λόγω θανάτου και τη νέα κυβερνητική παρέμβαση. Ο κ. Μητρόπουλος δεν αμφισβήτησε ότι η ρύθμιση αποτελεί βελτίωση για σημαντικό αριθμό δικαιούχων. Αντίθετα, επέμεινε ότι το πρόβλημα βρίσκεται στο γεγονός πως δεν εφαρμόζεται οριζόντια σε όλους όσοι βρίσκονται στην ίδια ουσιαστικά κατάσταση.

Η κριτική του είναι ότι δημιουργείται μια διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στους δικαιούχους ανάλογα με το αν η σύνταξη χηρείας συνδέεται με περίοδο πριν ή μετά τον νόμο Κατρούγκαλου.

Όπως χαρακτηριστικά είπε:

«Θετική είναι η ρύθμιση, αλλά πρώτα ο αποκλεισμός».

Η θέση αυτή είναι απολύτως ευθυγραμμισμένη και με τη δημόσια παρέμβαση που έχει κάνει ο ίδιος μετά τη δημοσίευση του νέου νόμου. Σε σχετική ανακοίνωσή του, ο κ. Μητρόπουλος χαρακτηρίζει τη νέα ρύθμιση θετική, αλλά υποστηρίζει ότι αφήνει εκτός σημαντικό αριθμό δικαιούχων και προειδοποιεί ακόμη και για πιθανές δικαστικές προσφυγές.

Στο επίκεντρο της συνέντευξης βρέθηκαν οι περίπου 100.000 συνταξιούχοι λόγω θανάτου που, σύμφωνα με τον κ. Μητρόπουλο, δεν εντάσσονται στις ευνοϊκές προβλέψεις.

Ο καθηγητής υποστήριξε ότι η κυβέρνηση ουσιαστικά δημιούργησε δύο κατηγορίες συνταξιούχων χηρείας.

«Η κυβέρνηση χώρισε τους συνταξιούχους χηρείας σε πρώτου νόμου Κατρούγκαλου, τους οποίους αδίκησε και απέκλεισε από τις θετικές ρυθμίσεις, και σε μετά τον νόμο Κατρούγκαλου, που σε αυτούς μόνο έδωσε τις ευνοϊκές ρυθμίσεις».

Για τον ίδιο, δεν πρόκειται απλώς για μια τεχνική διαφορά στον τρόπο υπολογισμού. Πρόκειται για μια διάκριση που έχει άμεσες και ιδιαίτερα σημαντικές οικονομικές συνέπειες για ανθρώπους που έχουν ήδη βρεθεί αντιμέτωποι με την απώλεια του συζύγου τους.

Ο ίδιος αποκάλυψε μάλιστα ότι έχει δεχθεί τηλεφωνήματα από γυναίκες που βρίσκονται σε αυτή την κατηγορία και οι οποίες ζητούν να μάθουν γιατί εξαιρούνται.

«Είναι μία αδικία. Είναι μία αδικία, διότι […] αρκετές χήρες λένε: γιατί εμάς μας απέκλεισαν, που είμαστε που χάσαμε τους άντρες μας με πρώτο νόμο Κατρούγκαλου;»

Το αίτημά του προς την κυβέρνηση είναι ξεκάθαρο: να επεκτείνει τη θετική ρύθμιση και σε αυτούς τους ανθρώπους, ώστε να μην υπάρχει διαφορετική μεταχείριση με μοναδικό κριτήριο το χρονικό σημείο κατά το οποίο δημιουργήθηκε το δικαίωμα.

Η ίδια η θέση του Μητρόπουλου για τη νέα νομοθεσία είναι ότι, παρά τα οφέλη της, δημιουργεί μια σημαντική εκκρεμότητα. Σε πρόσφατη ανάλυσή του αναφέρει ότι η νέα ρύθμιση ωφελεί άμεσα ή έμμεσα μεγάλο αριθμό δικαιούχων, αλλά ταυτόχρονα αφήνει εκτός άλλους συνταξιούχους χηρείας.

Για να καταδείξει το μέγεθος της ανισότητας, ο Αλέξης Μητρόπουλος χρησιμοποίησε ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα.

Όπως εξήγησε, μπορεί δύο άνθρωποι να βρίσκονται ουσιαστικά στην ίδια οικονομική κατάσταση, να λαμβάνουν την ίδια αρχική σύνταξη, αλλά εξαιτίας μιας πολύ μικρής χρονικής διαφοράς ως προς την υπαγωγή τους στο νομοθετικό καθεστώς να έχουν τελείως διαφορετική σύνταξη χηρείας.

«Με πέντε μέρες διαφορά με σύνταξη ενός χιλιάρικου θα συνεχίζει να παίρνει 70% εφ’ όρου ζωής, δηλαδή 700 ευρώ […] με μια μέρα διαφορά προ νόμου Κατρούγκαλου […] θα παίρνει 350 εφ’ όρου ζωής».

Και συνέχισε, συνοψίζοντας την ένσταση:

«Στη μία θα παίρνει 700 ευρώ εφ’ όρου ζωής και η άλλη 350 εφ’ όρου ζωής».

Το παράδειγμα αυτό, σύμφωνα με τον ίδιο, αποτυπώνει με τον πιο παραστατικό τρόπο το πρόβλημα που δημιουργείται. Η διαφορά δεν είναι απλώς λογιστική. Μεταφράζεται σε εκατοντάδες ευρώ λιγότερα κάθε μήνα για έναν άνθρωπο που μπορεί να έχει ακριβώς τις ίδιες ανάγκες με έναν άλλο δικαιούχο.

Η θέση του Μητρόπουλου είναι ότι η πολιτεία θα πρέπει να διορθώσει αυτή τη διαφοροποίηση πριν η υπόθεση οδηγηθεί σε έναν νέο κύκλο δικαστικών διεκδικήσεων.

Μάλιστα, στην πρόσφατη τοποθέτησή του για τον ν. 5322/2026 έχει επισημάνει ότι το Ελεγκτικό Συνέδριο θεωρεί πιθανό να εγερθούν αξιώσεις από συνταξιούχους που υπέστησαν περικοπή της σύνταξης χηρείας μετά την πρώτη τριετία.

Η συζήτηση δεν περιορίστηκε στις συντάξεις χηρείας. Ο Αλέξης Μητρόπουλος έστρεψε την προσοχή του και σε μία άλλη κατηγορία συνταξιούχων που, όπως υποστηρίζει, παραμένει διαχρονικά στο περιθώριο: τους αγρότες.

Με έντονο τρόπο τόνισε ότι τα τελευταία χρόνια δεν έχει υπάρξει αντίστοιχη πολιτική μέριμνα για την ενίσχυση των αγροτικών συντάξεων.

«Γιατί μένουν πάντα από έξω οι αγρότες μας; Είναι απαράδεκτα χαμηλές. Είναι σε τραγικό επίπεδο. Η τραγωδία των ελληνικών συντάξεων φαίνεται στην εικόνα των αγροτών μας».

Σύμφωνα με τον ίδιο, οι αγρότες έχουν βρεθεί διαχρονικά με τις χαμηλότερες συντάξεις και χρειάζονται μια ειδική παρέμβαση από την πολιτεία.

Μάλιστα, ανέφερε ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ότι υπάρχουν αγροτικές συντάξεις που, ακόμη και με 40 χρόνια ασφάλισης, μπορούν να βρίσκονται σε ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα.

Η πρότασή του είναι να υπάρξει στοχευμένη ενίσχυση, με προτεραιότητα στις αγροτικές συντάξεις, αλλά και στις αναπηρικές και στις συντάξεις χηρείας.

«Πρώτα από όλα στις συντάξεις αγροτικές, ύστερα στις αναπηρικές και ύστερα στις συντάξεις χηρείας».

Η ευρύτερη κριτική του για το ασφαλιστικό εντάσσεται στη διαχρονική του θέση ότι οι χαμηλές συντάξεις αποτελούν ένα από τα σοβαρότερα κοινωνικά προβλήματα. Σε πρόσφατη ανάλυσή του για τα στοιχεία των συντάξεων του 2026, ο Μητρόπουλος έχει μιλήσει για διεύρυνση της «συνταξιοδοτικής φτώχειας».

Ένα ακόμη μεγάλο ζήτημα που έθεσε ο Αλέξης Μητρόπουλος ήταν η επαναφορά της 13ης και της 14ης σύνταξης.

Όπως ανέφερε, οι συνταξιούχοι περιμένουν από την κυβέρνηση να προχωρήσει σε ουσιαστικές αποφάσεις για την επαναφορά των δώρων, τα οποία, όπως υποστήριξε, είχαν μεγάλη σημασία για την καθημερινότητα των ηλικιωμένων.

«Οι προσδοκίες των συνταξιούχων,, είναι στα δώρα. Αν θα επανέλθουν σε μόνιμη βάση, η 13η και 14η συνταξιούχοι».

Ο ίδιος συνέδεσε την κατάργηση των δώρων με τη γενικότερη επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης των συνταξιούχων.

«Με αυτά ζούσαν αξιοπρεπώς, με τα τρία ειδικά επιδόματα, Χριστουγέννων, Πάσχα και επιδόματος αδείας».

Σύμφωνα με την επιχειρηματολογία του, τα χρήματα αυτά δεν αποτελούσαν απλώς ένα πρόσθετο εισόδημα, αλλά ένα σημαντικό βοήθημα για χιλιάδες οικογένειες.

Οι συνταξιούχοι, όπως είπε, μπορούσαν να βοηθούν τα παιδιά και τα εγγόνια τους και να στηρίζουν τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειάς τους.

«Οι συνταξιούχοι μπορούσαν να ζουν καλύτερα, να βοηθάνε τα εγγόνια τους, να βοηθούν και τα αδύνατα μέλη της οικογένειάς τους».

Ο κ. Μητρόπουλος δεν περιορίστηκε στο αίτημα για επαναφορά των δώρων. Έθεσε το ζήτημα της οικονομικής πολιτικής σε ένα ευρύτερο πλαίσιο, υποστηρίζοντας ότι η δημοσιονομική πολιτική δεν μπορεί να αγνοεί τις ανάγκες των ανθρώπων που έχουν ήδη περάσει μια μακρά περίοδο οικονομικών δυσκολιών.

Αναφέρθηκε στην περίοδο των μνημονίων, στην υγειονομική κρίση, στις αυξήσεις των καυσίμων και στις διεθνείς αναταράξεις.

«Πρέπει να ζήσουν και άνθρωποι, πρέπει να ζήσουν και συνταξιούχοι».

Και πρόσθεσε:

«Πρέπει να ζήσουν οι άνθρωποι που πέρασαν τα μνημόνια, την υγειονομική κρίση, τα καύσιμα, την κρίση, τον πόλεμο».

Η κριτική του αφορά την προτεραιοποίηση των δημοσιονομικών στόχων έναντι των κοινωνικών αναγκών.

Όπως υποστήριξε, η πολιτεία μπορεί να προχωρά σε δημοσιονομικές κινήσεις και να επιτυγχάνει πλεονάσματα, επομένως θα μπορούσε να διαθέσει μέρος των διαθέσιμων πόρων για την ουσιαστική ενίσχυση.

Παράλληλα, έδωσε έμφαση σε ζητήματα που, κατά την άποψή του, ξεπερνούν τα οικονομικά και κοινωνικά θέματα και αφορούν την εθνική πολιτική.

«Μας στενοχωρεί το πατριωτικό, το εθνικό ζήτημα, το οποίο φαίνεται ότι είναι διαχρονικά όλων των κυβερνήσεων της μεταπολίτευσης.

Prisma Radio 90,2 · Μαριέττα Ποταμίτη 27-8-2026 (Μητρόπουλος Αλέξης – Κουλούρης Σάββας)