Διονύσιος Τσιριγώτης: Η αποτύπωση του πολέμου στις διεθνείς ισορροπίες
08/04/2026
Με ιδιαίτερη σαφήνεια ο καθηγητής Διεθνών και Ευρωπαικών σπουδών Πανεπιστημίου Πειραιά Διονύσιος Τσιριγώτης ανέδειξε τη σύνθετη φύση του σύγχρονου πολέμου και των διεθνών σχέσεων, εστιάζοντας κυρίως στον ρόλο των Ηνωμένων Πολιτειών, του Ιράν και του Ισραήλ. Η αρχική τοποθέτηση επικεντρώθηκε στο ερώτημα γιατί ο Αμερικανός πρόεδρος επιλέγει να δίνει συνεχώς παρατάσεις και προθεσμίες, γεγονός που δημιουργεί την εικόνα μιας στρατηγικής καθυστέρησης ή ακόμη και αδιεξόδου.
Ο κύριος Τσιριγώτης εξήγησε ότι η εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ δεν καθορίζεται μονοδιάστατα, αλλά αποτελεί προϊόν σύνθετων διαδικασιών στις οποίες συμμετέχουν πολλοί δρώντες: ο πρόεδρος, οι υπουργοί, η γραφειοκρατία, αλλά και ισχυρά λόμπι. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο αμερικανοϊσραηλινό λόμπι, το οποίο επηρεάζει σε σημαντικό βαθμό τις αποφάσεις, συνδέοντας την εξωτερική πολιτική με εσωτερικές πολιτικές ισορροπίες και εκλογικές ανάγκες.
Στη συνέχεια, τονίστηκε ότι η τακτική των συνεχών προθεσμιών από των ΗΠΑ εντάσσεται στη λεγόμενη «εξαναγκαστική διπλωματία». Πρόκειται για μια στρατηγική κατά την οποία μια ισχυρή δύναμη επιχειρεί να πιέσει τον αντίπαλο χωρίς να καταφύγει άμεσα σε γενικευμένη σύγκρουση. Η στρατιωτική ισχύς χρησιμοποιείται περισσότερο ως απειλή παρά ως άμεσο εργαλείο, καθώς το κόστος ενός πολέμου θα ήταν τεράστιο.
Από την πλευρά του Ιράν, επισημάνθηκε ότι η στρατηγική δεν είναι η νίκη με στρατιωτικούς όρους, αλλά η επιβίωση και η φθορά του αντιπάλου μέσα στον χρόνο. Η παράταση των διαπραγματεύσεων λειτουργεί υπέρ του, καθώς επιτρέπει την ανασύνταξη και ταυτόχρονα προκαλεί αναταράξεις στη διεθνή οικονομία, ιδιαίτερα στον ενεργειακό τομέα.
Σημαντική διάσταση της συζήτησης αποτέλεσε και το ενδεχόμενο «διπλής νίκης», όπου και οι δύο πλευρές θα μπορούσαν να παρουσιάσουν ένα αποτέλεσμα ως επιτυχία. Για παράδειγμα, το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ θα μπορούσε να θεωρηθεί νίκη για τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους, ενώ το Ιράν θα μπορούσε να προβάλει τον έλεγχο και τους όρους διέλευσης ως δική του επιτυχία.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στον ρόλο του Ισραήλ, το οποίο εμφανίζεται ως ο πιο «ανικανοποίητος» παράγοντας της εξίσωσης. Σύμφωνα με την ανάλυση, η ισραηλινή στρατηγική δεν περιορίζεται σε μια απλή αποκλιμάκωση, αλλά στοχεύει στην πλήρη εξουδετέρωση του Ιράν ως περιφερειακής δύναμης. Αυτό καθιστά πιο δύσκολη την επίτευξη συμφωνίας και αυξάνει τον κίνδυνο νέας κλιμάκωσης.
Ένα ακόμη κρίσιμο σημείο ήταν η εσωτερική δομή του Ιράν. Η ύπαρξη πολλών αυτόνομων στρατιωτικών και πολιτικών πυρήνων σημαίνει ότι η εξουσία δεν συγκεντρώνεται σε ένα μόνο πρόσωπο. Αυτό καθιστά το καθεστώς πιο ανθεκτικό, καθώς ακόμη και σε περίπτωση πλήγματος στην ηγεσία, το σύστημα συνεχίζει να λειτουργεί.
Η συζήτηση επεκτάθηκε και στον ρόλο της πληροφόρησης, με τον αναλυτή να επισημαίνει ότι τα διαθέσιμα δεδομένα είναι περιορισμένα και συχνά ελεγχόμενα από τα ίδια τα κράτη. Αυτό καθιστά δύσκολη οποιαδήποτε ασφαλή πρόβλεψη για την εξέλιξη του πολέμου, καθώς υπάρχουν πολλές μεταβλητές, από οικονομικά συμφέροντα μέχρι κοινωνικές πιέσεις και γεωπολιτικές συμμαχίες.
Τέλος, υπογραμμίστηκε ότι η σύγκρουση αυτή μπορεί να έχει ευρύτερες συνέπειες, θυμίζοντας περιφερειακές κρίσεις που στο παρελθόν οδήγησαν σε γενικευμένους πολέμους. Η αδυναμία των μεγάλων δυνάμεων να ελέγξουν πλήρως την κατάσταση ενδέχεται να οδηγήσει σε περαιτέρω εμπλοκή νέων παικτών και σε μια κλιμάκωση με απρόβλεπτες διαστάσεις.
Η συνολική εικόνα που προκύπτει είναι αυτή μιας εύθραυστης ισορροπίας, όπου οι διαπραγματεύσεις, οι απειλές και οι στρατηγικοί ελιγμοί συνυπάρχουν, χωρίς να διαφαίνεται άμεσα μια οριστική λύση.
Prisma Radio 90,2