Σημαντικές αποκαλύψεις και ξεκάθαρες θέσεις για το μέλλον του Μαραθωνησίου κατατέθηκαν στην εκπομπή της Μαριέττας Ποταμίτη, με τον Γιώργο Σαμψών να τοποθετείται αναλυτικά για το ζήτημα που έχει ανακύψει γύρω από τις κατασκευαστικές παρεμβάσεις στο εμβληματικό νησί του κόλπου του Λαγανά. Όπως προκύπτει από τη συνέντευξη το θέμα δεν περιορίζεται σε μια απλή διαφωνία, αλλά αγγίζει τον πυρήνα της περιβαλλοντικής προστασίας της Ζακύνθου.

Ο κ. Σαμψών υπογράμμισε τη μοναδική οικολογική σημασία του Μαραθονησίου, ιδιαίτερα για την αναπαραγωγή της θαλάσσιας χελώνας Caretta caretta. Εξήγησε ότι η λευκή άμμος του νησιού διατηρεί χαμηλότερες θερμοκρασίες στις φωλιές, γεγονός που επηρεάζει καθοριστικά το φύλο των νεοσσών, οδηγώντας στη γέννηση περισσότερων αρσενικών. Σε μια περίοδο που σε άλλες περιοχές καταγράφεται ανισορροπία, το στοιχείο αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τη βιωσιμότητα του πληθυσμού.

Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκε η εταιρεία ZΑΝΤΕ Μαραθονήσι A.E., στην οποία ανήκει το νησί ως ιδιωτική έκταση. Όπως αναφέρθηκε, η ιδιοκτησία είχε αγοραστεί πριν από δεκαετίες με πρόθεση τουριστικής αξιοποίησης, ωστόσο τα προεδρικά διατάγματα προστασίας του κόλπου του Λαγανά και το καθεστώς του Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Ζακύνθου δεν επιτρέπουν εμπορική εκμετάλλευση. Μάλιστα, το 2007 επιδικάστηκε αποζημίωση ύψους δύο εκατομμυρίων ευρώ για διαφυγόντα κέρδη.

Σύμφωνα με όσα παρουσιάστηκαν, η εταιρεία επιχείρησε να λάβει άδεια από το Υπουργείο Πολιτισμού για αναστήλωση και ανοικοδόμηση κτισμάτων, επικαλούμενη την ύπαρξη παλαιάς αγροικίας και πύργου, συνολικής έκτασης περίπου 300 τετραγωνικών μέτρων. Στα σχέδια περιλαμβάνονταν επίσης φωτοβολταϊκά και εγκατάσταση βιολογικού καθαρισμού. Περιβαλλοντικές οργανώσεις, μεταξύ των οποίων ο ΑΡΧΕΛΩΝ, προσέφυγαν στις αρμόδιες αρχές, θεωρώντας ότι οι παρεμβάσεις υπερβαίνουν το επιτρεπόμενο πλαίσιο, το οποίο περιορίζεται αυστηρά στη συντήρηση υφιστάμενων κατασκευών.

Η Υπηρεσία Δόμησης του Δήμου Ζακύνθου προχώρησε σε διακοπή εργασιών μετά από αυτοψία, διαπιστώνοντας παρατυπίες. Η υπόθεση οδηγήθηκε στη Δικαιοσύνη και, στις 5 Δεκεμβρίου, το δικαστήριο απέρριψε την αίτηση αναστολής της εταιρείας, δικαιώνοντας τον Δήμο και τις περιβαλλοντικές οργανώσεις. Ωστόσο, όπως επισημάνθηκε, οι νομικές διεκδικήσεις δεν έχουν ολοκληρωθεί και η υπόθεση παραμένει ανοιχτή.

Παράλληλα, αναδείχθηκε το διαχρονικό πρόβλημα της ανεξέλεγκτης επισκεψιμότητας στο Μαραθωνήσι και στον κόλπο του Λαγανά. Η αυξημένη κίνηση μικρών σκαφών, η ηχορύπανση, τα έντονα φώτα νυχτερινών καταστημάτων και η ελλιπής επιτήρηση δημιουργούν, σύμφωνα με τον κ. Σαμψών, ένα περιβάλλον ασυμβίβαστο με το καθεστώς αυστηρής προστασίας. Οι οργανώσεις έχουν προσφύγει ακόμη και στη μόνιμη επιτροπή της Σύμβασης της Βέρνης, ενώ το ζήτημα παρακολουθείται και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο γεγονός ότι η αύξηση των φωλιών τα τελευταία χρόνια δεν μπορεί να λειτουργεί ως άλλοθι χαλάρωσης των μέτρων. Όπως εξηγήθηκε, μια θαλάσσια χελώνα χρειάζεται περίπου 25 χρόνια για να φτάσει σε ηλικία αναπαραγωγής, γεγονός που σημαίνει ότι τα σημερινά θετικά αποτελέσματα αντικατοπτρίζουν προσπάθειες δεκαετιών. Η διακοπή ή η αποδυνάμωση της προστασίας θα έχει συνέπειες που θα φανούν με χρονική υστέρηση αλλά θα είναι ουσιαστικές.

Το Μαραθωνήσι, σύμβολο της φυσικής κληρονομιάς της Ζακύνθου, βρίσκεται έτσι ξανά στο επίκεντρο μιας σύνθετης αντιπαράθεσης ανάμεσα στην ιδιοκτησία, την τουριστική πίεση και την περιβαλλοντική ευθύνη. Το διακύβευμα δεν αφορά μόνο ένα νησί, αλλά το μοντέλο ανάπτυξης που θα επιλέξει η Ζάκυνθος τα επόμενα χρόνια: ένα μοντέλο που θα στηρίζεται στη βιώσιμη συνύπαρξη ανθρώπου και φύσης ή ένα μοντέλο βραχυπρόθεσμης εκμετάλλευσης με αβέβαιο μέλλον.