Ιδιαίτερα σημαντικές εξελίξεις για τη Ζάκυνθο και συνολικά για τα Ιόνια Νησιά παρουσίασε ο Διευθυντής ΦΟΔΣΑ Ιονίων Νήσων Θοδωρής Κάρδαρης, μιλώντας στην εκπομπή της Μαριέττας Ποταμίτη, αναφορικά με την πορεία των έργων διαχείρισης απορριμμάτων, την αναβάθμιση του εργοστασίου στον Λίβα, την αποκατάσταση του Σκοπού, αλλά και τις υποχρεώσεις που υπάρχουν τα επόμενα χρόνια στον τομέα της ανακύκλωσης.

Ο κ. Κάρδαρης εξήγησε αρχικά πως το έργο της Ζακύνθου είχε ξεκινήσει από το 2016, όταν η τότε διοίκηση του Συνδέσμου Καθαριότητας είχε προετοιμάσει τον φάκελο για χρηματοδότηση μέσω ΕΣΠΑ. Η πρόταση αφορούσε τη δημιουργία νέου Χώρου Υγειονομικής Ταφής και εργοστασίου επεξεργασίας απορριμμάτων, με βάση τα δεδομένα εκείνης της εποχής. Όπως είπε, η χρηματοδότηση εγκρίθηκε, ακολούθησαν οι σχετικές διαδικασίες και το 2018 υπογράφηκε η μετεγκατάσταση της μονάδας στον Λίβα, ενώ το 2021 υπεγράφη και η σύμβαση κατασκευής του εργοστασίου και του ΧΥΤΥ.

Στη συνέχεια όμως, όπως τόνισε, άλλαξαν σημαντικά οι ευρωπαϊκές και εθνικές νομοθεσίες για τη διαχείριση απορριμμάτων. Για τον λόγο αυτό ο ΦΟΔΣΑ Ιονίων Νήσων κινήθηκε έγκαιρα ώστε να μετατραπούν τα έργα που βρίσκονταν σε εξέλιξη, τόσο της Ζακύνθου όσο και της Κεφαλονιάς, σε μονάδες νέας γενιάς, σύμφωνες με τα σύγχρονα τεχνικά δεδομένα.

Ο ίδιος ανέφερε ότι από τα πέντε έργα που αυτή τη στιγμή προχωρούν πανελλαδικά με τα νέα χαρακτηριστικά, τα δύο αφορούν τα Ιόνια Νησιά. Πρόκειται για τις μονάδες της Ζακύνθου και της Κεφαλονιάς, οι οποίες σχεδιάζονται ως μονάδες τριών ρευμάτων. Δηλαδή, θα μπορούν να επεξεργάζονται σύμμεικτα απορρίμματα, ανακυκλώσιμα υλικά και οργανικά, μέσα από ξεχωριστές διαδικασίες.

Ο κ. Κάρδαρης υπογράμμισε πως αυτή είναι η ουσιαστική αλλαγή του έργου. Όπως εξήγησε, ενώ με τον αρχικό σχεδιασμό το υπόλειμμα που θα κατέληγε σε ταφή έφτανε περίπου στο 35% με 40%, πλέον με τη νέα τεχνολογία θα πέσει κάτω από το 10%. Αυτό σημαίνει μεγαλύτερη ανάκτηση υλικών, καλύτερη αξιοποίηση των απορριμμάτων και σαφώς μικρότερη επιβάρυνση για το περιβάλλον.

Αναφέρθηκε επίσης στη διαφορά πορείας μεταξύ Ζακύνθου και Κεφαλονιάς, λέγοντας πως στην Κεφαλονιά η μονάδα έχει ουσιαστικά ολοκληρωθεί και απομένουν συμπληρωματικές εργασίες, ενώ στη Ζάκυνθο το σημαντικό είναι ότι η αλλαγή σχεδιασμού επιτεύχθηκε την ώρα που το έργο βρισκόταν σε φάση κατασκευής. Όπως είπε, ήδη υπεγράφη η σχετική σύμβαση και πλέον το εργοστάσιο προσαρμόζεται στα νέα δεδομένα.

Σε ερώτηση για το αν όλα θα γίνονται μαζί, ο κ. Κάρδαρης ξεκαθάρισε ότι η μονάδα θα έχει δυνατότητα επεξεργασίας τριών διαφορετικών ρευμάτων, όμως οι δήμοι έχουν παράλληλα την υποχρέωση να αναπτύξουν χωριστή διαλογή οργανικών και ανακυκλώσιμων. Δηλαδή, το εργοστάσιο αποτελεί το τελικό εργαλείο, αλλά απαιτείται και σωστή προετοιμασία από την τοπική αυτοδιοίκηση.

Τόνισε μάλιστα ότι υπάρχουν συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Από το 2035 και μετά, όπως είπε, οι μονάδες θα ελέγχονται ως προς το αν λειτουργούν σύμφωνα με τις προδιαγραφές με τις οποίες χρηματοδοτήθηκαν. Αν δεν τηρούνται οι στόχοι διαχωρισμού και ανάκτησης, μπορεί να υπάρξουν ακόμη και σοβαρές οικονομικές συνέπειες.

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι οι δήμοι χρειάζονται οικονομική ενίσχυση για να μπορέσουν να εφαρμόσουν τέτοια συστήματα. Για τον λόγο αυτό αναμένεται σημαντικό χρηματοδοτικό πρόγραμμα μέσω του περιφερειακού σχεδιασμού, το οποίο θα δώσει πόρους για κάδους, απορριμματοφόρα, πράσινα σημεία, μονάδες κομποστοποίησης και γενικότερα εξοπλισμό που απαιτείται.

Ο κ. Κάρδαρης στάθηκε ιδιαίτερα στο θέμα των οργανικών αποβλήτων, προτείνοντας να ξεκινήσουν άμεσα πιλοτικά προγράμματα με καφέ κάδους και ξεχωριστή συλλογή από μεγάλες επιχειρήσεις, ξενοδοχεία και εστιατόρια. Όπως είπε, ακόμη και σήμερα υπάρχει δυνατότητα χωριστής επεξεργασίας οργανικών στον Λίβα, γεγονός που σημαίνει ότι μπορούν να γίνουν τα πρώτα βήματα χωρίς καθυστέρηση.

Παραδέχθηκε επίσης ότι η Ζάκυνθος έχει μείνει πίσω σε θέματα ανακύκλωσης και υποδομών. Τόνισε όμως ότι πλέον δεν υπάρχει δικαιολογία, καθώς σύντομα θα υπάρχει σύγχρονος τρόπος διαχείρισης και τα κατάλληλα εργαλεία. Αυτό που απαιτείται, όπως είπε, είναι έντονη προσπάθεια και σοβαρός σχεδιασμός από τον Δήμο.

Αποκάλυψε ακόμη ότι ο ΦΟΔΣΑ Ιονίων Νήσων εξετάζει να αναλάβει πρωτοβουλίες για λογαριασμό των δήμων, δημιουργώντας κοινά συστήματα διαχείρισης οργανικών αποβλήτων και ανακύκλωσης για όλα τα νησιά. Όπως ανέφερε, αυτό θα φανεί σύντομα και θα εξαρτηθεί από τη βούληση των δήμων να συνεργαστούν.

Για τον Σκοπό, σημείωσε πως βρίσκονται σε εξέλιξη συσκέψεις και τεχνικές διαδικασίες στην Αθήνα για τις τελικές λύσεις αποκατάστασης του χώρου. Ήδη εκπονείται μελέτη εφαρμογής, ενώ συνεχίζονται καθαρισμοί και εργασίες πρόσβασης. Όπως είπε, υπάρχει ανάδοχος, υπάρχει χρηματοδότηση και το έργο προχωρά κανονικά.

Παράλληλα, τόνισε πως ο επόμενος μεγάλος στόχος είναι η δημιουργία δεύτερου κυττάρου υγειονομικής ταφής στον Λίβα, αλλά και η μακροπρόθεσμη πρόβλεψη για το τι θα γίνει μετά από 15 έως 20 χρόνια. Όπως εξήγησε, οι σημερινές αποφάσεις πρέπει να λαμβάνουν υπόψη το μέλλον, καθώς τα ευρωπαϊκά προγράμματα κάποια στιγμή ολοκληρώνονται και οι τοπικές κοινωνίες πρέπει να είναι έτοιμες.

Ολοκληρώνοντας, ο Θοδωρής Κάρδαρης χαρακτήρισε πολύ μεγάλη επιτυχία για τη Ζάκυνθο το γεγονός ότι προχωρούν ταυτόχρονα η αποκατάσταση του Σκοπού και η δημιουργία ενός νέου σύγχρονου μοντέλου διαχείρισης απορριμμάτων. Τόνισε όμως ότι μαζί με τις επιτυχίες υπάρχουν και μεγάλες υποχρεώσεις για όλους, ώστε το νησί να φτάσει σε επίπεδο αντίστοιχο των ευρωπαϊκών προτύπων.