«Ήταν πάντα ευθεία, έλεγε την άποψή της χωρίς να φοβάται μήπως κάποιος παρεξηγηθεί – αυτό που θεωρούσε ότι ήταν καλό για τον τόπο»

Με ιδιαίτερη συγκίνηση μίλησε η Ελένη Πυλαρινού για τη Μαρία Ρουσσέα, αναφερόμενη όχι μόνο στη σημαντική πορεία της ως ζωγράφου, αλλά κυρίως στην προσωπικότητά της, στην αγάπη που έτρεφε για τη Ζάκυνθο και στην ενεργή παρουσία της στα πολιτιστικά και κοινωνικά πράγματα του νησιού.

Η Ελένη Πυλαρινού, η οποία γνώριζε και είχε συνεργαστεί επί σειρά ετών με τη Μαρία Ρουσσέα, περιέγραψε έναν άνθρωπο με έντονη προσωπικότητα, ειλικρίνεια και ιδιαίτερη ευαισθησία για τον τόπο του. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, η Μαρία Ρουσσέα ήταν μια καλλιτέχνις με πανελλήνια αναγνώριση, η οποία όμως δεν απομακρύνθηκε ποτέ από τη Ζάκυνθο.

«Η απώλεια της Μαρίας Ρουσσέα είναι τεράστια, γιατί αυτός ο άνθρωπος ήταν τόσο σημαντικός για τον πολιτισμό, για τις τέχνες και γενικότερα για τον τόπο. Η Μαρία Ρουσσέα ήταν μια ζωγράφος η οποία ήταν γνωστή στο πανελλήνιο. Όμως ποτέ δεν έφυγε από τη Ζάκυνθο και το νησί, το αγαπούσε υπερβολικά», ανέφερε η κ. Πυλαρινού.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον χαρακτήρα της, επισημαίνοντας ότι δεν δίσταζε να εκφράζει δημόσια τις απόψεις της, ακόμη και όταν γνώριζε ότι αυτές μπορεί να προκαλούσαν αντιδράσεις.

«Αυτό που θέλω να τονίσω και το οποίο με συγκινεί, με έχει εντυπωσιάσει και θαυμάζω αυτή τη γυναίκα γι’ αυτό το πράγμα, είναι ότι πάντοτε ήταν ευθεία και έλεγε την άποψή της χωρίς να φοβάται. Γιατί, ξέρετε, σε έναν μικρό τόπο μπορεί κάποιος να φοβάται μήπως παρεξηγηθεί. Εκείνη όμως έλεγε αυτό που σκεφτόταν και αυτό το οποίο θεωρούσε ότι είναι καλό για τον τόπο».

«Στις μέρες μας σπανίζουν άνθρωποι σαν τη Μαρία»

Για την Ελένη Πυλαρινού, αυτή η στάση ζωής αποτελούσε ένα από τα σημαντικότερα χαρακτηριστικά της Μαρίας Ρουσσέα. Σε μια εποχή κατά την οποία, όπως σημείωσε, πολλοί άνθρωποι διστάζουν να εκφράσουν τη γνώμη τους φοβούμενοι την κριτική ή τις αντιδράσεις των άλλων, η Μαρία Ρουσσέα παρέμενε αυθεντική και ειλικρινής.

«Είναι σημαντικό στις μέρες μας να υπάρχουν τέτοιοι άνθρωποι, οι οποίοι δυστυχώς σπανίζουν. Περισσότεροι σκέφτονται τι θα πει ο ένας, τι θα πει ο άλλος και δεν εκφράζονται. Η Μαρία Ρουσσέα όμως δεν ήταν έτσι. Και αυτό ήταν που με έκανε να την εκτιμώ όχι μόνο σαν ζωγράφο αλλά και ως προσωπικότητα».

Η κ. Πυλαρινού αναφέρθηκε παράλληλα και σε εκδήλωση που είχε πραγματοποιήσει το Μουσείο πριν από περίπου δύο χρόνια προς τιμήν της Μαρίας Ρουσσέα, με παρουσίαση έργων της.

«Το Μουσείο πριν δύο χρόνια περίπου είχε κάνει μια εκδήλωση αφιερωμένη στη Μαρία Ρουσσέα. Εκεί είχαν εκτεθεί αρκετά έργα της και είμαι ευχαριστημένη γι’ αυτό το πράγμα, γιατί είναι σημαντικό να μιλάμε για αυτούς τους ανθρώπους όταν είναι στη ζωή».

Η Μαρία Ρουσσέα είχε διατελέσει για πολλά χρόνια μέλος του Μουσείου. Η Ελένη Πυλαρινού στάθηκε ιδιαίτερα σε μια απόφαση της, την οποία χαρακτήρισε χαρακτηριστική της αξιοπρέπειας και της υπευθυνότητάς της.

Όπως ανέφερε, η Μαρία Ρουσσέα επέλεξε να παραιτηθεί όταν αισθάνθηκε ότι, εξαιτίας της ηλικίας της, δεν μπορούσε πλέον να προσφέρει όσα θα ήθελε.

«Η κυρία Ρουσσέα ήταν πολλά χρόνια μέλος του Μουσείου και παραιτήθηκε όταν θεώρησε ότι δεν μπορεί να προσφέρει λόγω ηλικίας κάτι περισσότερο».

Η κ. Πυλαρινού υπογράμμισε ότι η συγκεκριμένη απόφαση αποτελεί ένα παράδειγμα που, κατά την άποψή της, αξίζει να αναδειχθεί.

«Θεώρησε ότι λόγω ηλικίας έχουν πέσει οι δυνάμεις μου, δεν μπορώ να προσφέρω, και παραιτήθηκε. Αυτά τα πράγματα πρέπει να τα γνωρίζουμε και να παραδειγματιζόμαστε από αυτό. Από έναν άνθρωπο ο οποίος λέει: “Είχα αυτή την τιμή και τιμή για το Μουσείο ήταν ότι ήμουν μέλος. Δεν κρατάω τη θέση αφού πλέον δεν μπορώ, λόγω ηλικίας, να προσφέρω”».

Η αποχώρησή της από το Μουσείο, ωστόσο, δεν σήμαινε ότι η Μαρία Ρουσσέα σταμάτησε να ενδιαφέρεται για τα πολιτιστικά και κοινωνικά πράγματα της Ζακύνθου.

«Όμως και μετά την παραίτησή της πάντα είχε ενδιαφέρον. Και επειδή είχαμε και από πάρα πολλά χρόνια οικογενειακή σχέση με τη Μαρία Ρουσσέα, πάντα ήθελε να προσφέρει, όχι μόνο για το Μουσείο αλλά και γενικότερα για το νησί».

Η ενεργή παρουσία της αποτυπωνόταν και στον δημόσιο λόγο της, καθώς συχνά παρενέβαινε μέσα από τον Τύπο για ζητήματα που αφορούσαν τη Ζάκυνθο.

«Γι’ αυτό πολλές φορές βλέπεις και στις εφημερίδες κάποιες απόψεις, διάφορα πράγματα τα οποία συνέβαιναν στη Ζάκυνθο. Και ήταν αυτό που λέω: ήταν πάντα ευθεία και ακριβής σε αυτό που ήθελε να πει».

Ξεχωριστό κεφάλαιο στην αναφορά της Ελένης Πυλαρινού αποτέλεσε και η σχέση της Μαρίας Ρουσσέα με την αδελφή της, Τζένη. Μια σχέση βαθιάς αγάπης και αδελφικής αφοσίωσης που, όπως περιέγραψε, παρέμεινε ισχυρή σε όλη τους τη ζωή.

«Όταν η Τζένη έμενε αρκετούς μήνες στη Ζάκυνθο έμενε μαζί της. Και πραγματικά είναι τόσο ωραίο να βλέπεις δύο ανθρώπους μεγάλης, πολύ μεγάλης ηλικίας, να είναι δύο αδελφές τόσο πολύ δεμένες».

Η ίδια χαρακτήρισε τη σχέση αυτή παράδειγμα προς μίμηση, ιδιαίτερα σε μια εποχή κατά την οποία, όπως σημείωσε, οι οικογενειακοί δεσμοί δεν είναι πάντα τόσο ισχυροί όσο στο παρελθόν.

«Είναι κάτι πολύ όμορφο και πρέπει να παραδειγματιζόμαστε, ειδικά οι σημερινοί άνθρωποι, που λόγω διαφόρων θεμάτων οι οικογένειες δυστυχώς δεν είναι τόσο δεμένες όπως ήταν κατά το παρελθόν».

Αναφερόμενη στο κατά πόσο η Ζάκυνθος τίμησε τη Μαρία Ρουσσέα όσο θα έπρεπε όσο εκείνη ήταν εν ζωή, η Ελένη Πυλαρινού σημείωσε ότι υπήρξε τουλάχιστον μία σημαντική εκδήλωση αφιερωμένη στο έργο της, ενώ δήλωσε ότι δεν μπορεί να γνωρίζει με βεβαιότητα εάν είχαν πραγματοποιηθεί και άλλες αντίστοιχες δράσεις στο παρελθόν.

«Εμείς είχαμε κάνει μια σημαντική εκδήλωση, αφιερωμένη στη Μαρία, με έργα της και τα λοιπά. Από εκεί και πέρα, για να είμαι απολύτως ειλικρινής, δεν μπορώ να θυμηθώ πέραν της τελευταίας εικοσαετίας εάν είχε γίνει κάτι για τη Μαρία Ρουσσέα και παλιότερα».

Ωστόσο, όπως υπογράμμισε, η μνήμη της παραμένει ζωντανή.

«Είναι ένας άνθρωπος ο οποίος ευθυμείται σε όλους τους Ζακυνθινούς».

Για την Ελένη Πυλαρινού, η κληρονομιά της Μαρίας Ρουσσέα δεν περιορίζεται στους πίνακες και στο καλλιτεχνικό της έργο. Η μεγαλύτερη παρακαταθήκη της βρίσκεται και στον τρόπο με τον οποίο έζησε και συμμετείχε στα κοινά.

«Έχει αφήσει το αποτύπωμά της. Και εκτός από τους πίνακες,, έχει αφήσει και το αποτύπωμα ως άνθρωπος».

Και συνέχισε, περιγράφοντας τη διαφορά που έκανε η ίδια ως προσωπικότητα:

«Δεν ήταν ένας άνθρωπος κλειστός, όπως πολλοί καλλιτέχνες που ασχολούνται μόνο με το αντικείμενό τους, είτε είναι μουσική, γλυπτική, ζωγραφική. Η Μαρία ήταν ενεργός πολίτης. Ήταν ενεργός πολίτης».

Κλείνοντας, η Ελένη Πυλαρινού στάθηκε στη σημασία της απώλειας της Μαρίας Ρουσσέα για τη Ζάκυνθο, αλλά και στην παρακαταθήκη που αφήνει πίσω της.

Η Μαρία Ρουσσέα, σύμφωνα με όσα ανέφερε, δεν υπήρξε μόνο μια σημαντική ζωγράφος που απέκτησε αναγνώριση πέρα από τα όρια του νησιού. Υπήρξε ένας άνθρωπος που παρέμεινε δεμένος με τη Ζάκυνθο, ενδιαφέρθηκε για τα ζητήματα του τόπου και δεν δίστασε να εκφράσει τις απόψεις της.

Ένας άνθρωπος που, όπως τόνισε η Ελένη Πυλαρινού, αφήνει πίσω του ένα αποτύπωμα πολύ μεγαλύτερο από το καλλιτεχνικό του έργο.