Σημαντικές προειδοποιήσεις για τις επιπτώσεις των εξορύξεων υδρογονανθράκων στο Ιόνιο, αλλά και για τις αλλαγές που προωθούνται στις προστατευόμενες περιοχές Natura, διατύπωσε η Υπεύθυνη Προγραμμάτων και Πολιτικής MEDASSET Νάντια Ανδρεανίδου μιλώντας στην εκπομπή της Μαριέττας Ποταμίτη. Η εκπρόσωπος του περιβαλλοντικού φορέα υπογράμμισε ότι η συζήτηση για νέες γεωτρήσεις δεν αφορά μόνο την ενέργεια, αλλά συνολικά το μοντέλο ανάπτυξης που επιλέγει η χώρα, καθώς συνδέεται άμεσα με την προστασία του φυσικού πλούτου, την τοπική οικονομία και την κλιματική κρίση.

Η κ. Ανδρεανίδου εξήγησε αρχικά ότι πριν από κάθε εξόρυξη προηγείται το στάδιο των ερευνών, όπου πραγματοποιούνται σεισμικές καταγραφές στον θαλάσσιο βυθό. Όπως σημείωσε, στη διαδικασία αυτή χρησιμοποιούνται εξαιρετικά ισχυρά ηχητικά κύματα, τα οποία διαχέονται σε μεγάλες αποστάσεις μέσα στη θάλασσα και μπορούν να επηρεάσουν σοβαρά τη θαλάσσια ζωή. Ανέφερε ότι τα ζώα που ζουν και κινούνται στο θαλάσσιο περιβάλλον βασίζονται στον ήχο για προσανατολισμό, επικοινωνία, αναζήτηση τροφής και αναπαραγωγή, επομένως τέτοιου είδους παρεμβάσεις δημιουργούν σοβαρές διαταραχές.

Σύμφωνα με την ίδια, οι συνέπειες αυτών των ερευνών μπορεί να είναι πολλαπλές. Θαλάσσια θηλαστικά, δελφίνια, φάλαινες χελώνες αλλά και άλλα είδη ενδέχεται να αποπροσανατολιστούν, να εγκαταλείψουν περιοχές στις οποίες τρέφονται ή αναπαράγονται, ενώ διαταράσσεται συνολικά η ισορροπία των οικοσυστημάτων. Παράλληλα, επισήμανε ότι όταν περνά κανείς από το στάδιο της έρευνας στο στάδιο της εξόρυξης, τότε εμφανίζονται ακόμη μεγαλύτεροι κίνδυνοι, όπως ατυχήματα, διαρροές πετρελαίου ή φυσικού αερίου και μακροχρόνια ρύπανση.

Η Νάντια Ανδρεανίδου στάθηκε ιδιαίτερα στο ιστορικό παράδειγμα της μεγάλης καταστροφής στον Κόλπο του Μεξικού το 2010, όταν σημειώθηκε έκρηξη στην πλατφόρμα Deepwater Horizon. Όπως υπενθύμισε, εκτός από τις ανθρώπινες απώλειες, υπήρξαν τεράστιες οικολογικές συνέπειες, με μαζικούς θανάτους θαλάσσιων ειδών, σοβαρή υποβάθμιση της ποιότητας των νερών και τεράστιο πλήγμα σε κλάδους όπως η αλιεία και ο τουρισμός. Υπογράμμισε μάλιστα ότι τέτοιες καταστροφές αφήνουν αποτύπωμα για πολλά χρόνια και δεν αντιμετωπίζονται εύκολα.

Αναφερόμενη ειδικά στο Ιόνιο, σημείωσε ότι η περιοχή στην οποία σχεδιάζονται νέες γεωτρήσεις, κοντά στην Κέρκυρα, δεν είναι μια ουδέτερη ζώνη χωρίς ιδιαίτερη σημασία, αλλά ένας θαλάσσιος χώρος υψηλής περιβαλλοντικής αξίας. Τόνισε ότι η περιοχή αυτή στηρίζει ήδη παραγωγικές δραστηριότητες, όπως ο τουρισμός, η αλιεία και άλλες οικονομικές χρήσεις που εξαρτώνται από την καθαρή θάλασσα και την υγεία των οικοσυστημάτων. Για τον λόγο αυτό, όπως είπε, κάθε σχέδιο εξόρυξης συνεπάγεται σημαντικό ρίσκο.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη Ζάκυνθο και στην Κυπαρισσία, που αποτελούν δύο από τις σημαντικότερες περιοχές ωοτοκίας της θαλάσσιας χελώνας caretta-caretta στη Μεσόγειο. Τόνισε ότι τυχόν περιβαλλοντική επιβάρυνση στο Ιόνιο μπορεί να επηρεάσει κρίσιμους βιότοπους και να διαταράξει τους κύκλους αναπαραγωγής ειδών που ήδη πιέζονται από την ανθρώπινη δραστηριότητα και την κλιματική αλλαγή. Όπως είπε, η προστασία αυτών των περιοχών δεν είναι ιδεολογικό ζήτημα, αλλά θέμα επιστημονικής τεκμηρίωσης και διαχείρισης κινδύνου.

Σχετικά με τη γενικότερη στάση των περιβαλλοντικών οργανώσεων, ξεκαθάρισε ότι δεν τίθενται αδιάκριτα απέναντι σε κάθε μορφή ανάπτυξης, αλλά εναντιώνονται σε δραστηριότητες υψηλού ρίσκου όταν αυτές χωροθετούνται σε προστατευόμενες περιοχές ή σε οικολογικά ευαίσθητες ζώνες. Όπως ανέφερε, η θέση τους είναι υπέρ ενός διαφορετικού μοντέλου ανάπτυξης που βασίζεται στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, στη βιωσιμότητα και στην απομάκρυνση από πρακτικές που επιτείνουν την κλιματική κρίση.

Κατά τη διάρκεια της συνέντευξης αναφέρθηκε και στην υπόθεση του πλωτού σταθμού αποθήκευσης και αεριοποίησης LNG στην Αλεξανδρούπολη. Όπως είπε, και εκεί οι οργανώσεις έχουν εκφράσει αντιρρήσεις, καθώς πρόκειται για εγκατάσταση σε περιοχή Natura, ενώ έχουν διατυπωθεί ενστάσεις τόσο για την περιβαλλοντική επιβάρυνση όσο και για τη διαδικασία αδειοδότησης. Σύμφωνα με την ίδια, η κοινωνία πρέπει να ενημερώνεται πλήρως και να υπάρχει ουσιαστική δημόσια διαβούλευση πριν από τόσο σοβαρές αποφάσεις.

Η κ. Ανδρεανίδου σχολίασε επίσης τις πρόσφατες νομοθετικές παρεμβάσεις που αφορούν τη δόμηση μέσα στις περιοχές Natura. Ανέφερε ότι περιβαλλοντικοί φορείς ζήτησαν να υπάρξει σαφής απαγόρευση νέας εκτεταμένης δόμησης, ιδιαίτερα για εμπορικές και βιομηχανικές χρήσεις, να μην επιτρέπεται η τακτοποίηση αυθαιρέτων και να υπάρξει αυστηρή ιεράρχηση των επιτρεπόμενων δραστηριοτήτων ανάλογα με τον βαθμό προστασίας κάθε ζώνης. Επισήμανε ότι χωρίς ξεκάθαρους κανόνες, οι πιέσεις στις προστατευόμενες περιοχές θα ενταθούν.

Για τη Ζάκυνθο σημείωσε πως ο κόλπος του Λαγανά αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα περιοχής που εδώ και χρόνια δέχεται ισχυρές πιέσεις. Υπενθύμισε ότι η περιοχή είναι μοναδικό οικοσύστημα διεθνούς σημασίας λόγω της θαλάσσιας χελώνας και χρειάζεται ουσιαστικό σχεδιασμό και προστασία. Πρόσθεσε ακόμη ότι προστατευόμενο καθεστώς υπάρχει και σε μεγάλο μέρος της βόρειας και βορειοδυτικής Ζακύνθου, συμπεριλαμβανομένης της ευρύτερης περιοχής του Ναυαγίου.

Στο τέλος της συνέντευξης έγινε αναφορά και σε πρόσφατη καταγγελία για αφαίρεση μεγάλης ποσότητας άμμου από αμμοθίνες στη Ζάκυνθο. Η κ. Ανδρεανίδου επιβεβαίωσε ότι οι αρμόδιοι φορείς έχουν ήδη ενημερωθεί και πως υπάρχει συνεργασία με τις αρχές ώστε να διερευνηθεί το περιστατικό και να προχωρήσουν ενέργειες αποκατάστασης, εφόσον αυτό απαιτηθεί. Τόνισε ότι οι αμμοθίνες αποτελούν ιδιαίτερα ευαίσθητα οικοσυστήματα και συνδέονται άμεσα με τη φυσική ισορροπία των παραλιών και την προστασία της χελώνας caretta-caretta.

Κλείνοντας, σημείωσε ότι οι περιβαλλοντικές οργανώσεις θα συνεχίσουν να παρακολουθούν στενά όλες τις εξελίξεις, τόσο σε επίπεδο εξορύξεων όσο και σε ζητήματα χωροταξίας και προστασίας της φύσης, επιμένοντας στην ανάγκη για επιστημονικό σχεδιασμό, διαφάνεια και σεβασμό στο φυσικό περιβάλλον