Ξενοπούλειος Βιβλιοθήκη: Ένα νέο κέντρο προφορικής ιστορίας στη Ζάκυνθο

Μια σημαντική πολιτιστική πρωτοβουλία παίρνει σάρκα και οστά στη Ζάκυνθο, με την Ξενοπούλειο Βιβλιοθήκη να προχωρά στη δημιουργία ενός μικρού κέντρου προφορικής ιστορίας, μια δράση που πραγματοποιείται για πρώτη φορά στο νησί. Η πρωτοβουλία παρουσιάστηκε και αναλύθηκε αναλυτικά στην εκπομπή της Μαριέττας Ποταμίτηαπο την πρ.του μουσειου κ.Αντα Κατσαιτου, φωτίζοντας τη διαρκή προσπάθεια της βιβλιοθήκης να διασώσει μνήμες, ήθη και βιώματα που κινδυνεύουν να χαθούν στον χρόνο.

Η ιδέα γεννήθηκε μέσα από τη μακρόχρονη επαφή της βιβλιοθήκης με την τρίτη ηλικία, αλλά και τη συμμετοχή μελών της σε διαδικτυακά σεμινάρια και ερευνητικές ομάδες προφορικής ιστορίας, μεταξύ άλλων και σε συνεργασίες που συνδέονται με το Ιόνιο Πανεπιστήμιο. Η εμπειρία αυτή ανέδειξε τη σημασία της καταγραφής προσωπικών αφηγήσεων, ιδιαίτερα σε μια εποχή όπου πολύτιμες μαρτυρίες χάνονται μαζί με τους ανθρώπους που τις φέρουν.

Το πρόγραμμα ξεκινά με δύο βασικούς άξονες: τον χώρο της εκπαίδευσης, με παλιούς μαθητές και δασκάλους, και τον χώρο του βιβλίου, με λογοτέχνες και ποιητές. Παράλληλα, υπάρχει ανοιχτό πεδίο για μελλοντική ένταξη επαγγελμάτων που σταδιακά εκλείπουν, εμπλουτίζοντας το αρχείο με αφηγήσεις ζωής και εργασιακής εμπειρίας. Οι συνεντεύξεις θα πραγματοποιούνται σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο του μουσείου, κατόπιν συνεννόησης, με σεβασμό στον χρόνο και την άνεση των συμμετεχόντων.

Όλο το υλικό θα αρχειοθετηθεί συστηματικά και θα είναι διαθέσιμο για ερευνητικούς, εκπαιδευτικούς, πολιτιστικούς και καλλιτεχνικούς σκοπούς, ενώ δεν αποκλείεται στο μέλλον να αξιοποιηθεί και εκδοτικά. Η διαδικασία θα γίνεται με την υπογραφή σχετικού συμφωνητικού, διασφαλίζοντας τη νόμιμη παραχώρηση και χρήση των προφορικών μαρτυριών.

Παράλληλα με τη νέα αυτή δράση, η Ξενοπούλειος Βιβλιοθήκη συνεχίζει να αντιμετωπίζει χρόνιες προκλήσεις, με βασικότερη την έλλειψη θεσμικής αναγνώρισης ως δημοτική βιβλιοθήκη και δημοτικό μουσείο. Αν και ο Δήμος Ζακύνθου στηρίζει οικονομικά τη λειτουργία της, το αίτημα για μόνιμο μουσειολόγο και βιβλιοθηκονόμο παραμένει ανοιχτό, με τον Σύλλογο να επιμένει στην ανάγκη θεσμικής θωράκισης του έργου που παράγεται εδώ και χρόνια.

Η συμμετοχή των παιδιών και των σχολείων δείχνει να ανακάμπτει, με τη βιβλιοθήκη να ενισχύει ξανά τη φιλαναγνωσία μέσα από δράσεις, δανεισμούς και συνεργασίες με εκπαιδευτικούς και γονείς. Την ίδια στιγμή, συνεχίζεται η προσφορά βιβλίων σε σχολικές και νοσοκομειακές βιβλιοθήκες, ώστε κανένα βιβλίο να μη μένει αναξιοποίητο.

Με επόμενα βήματα τον «Μήνα Βιβλίου» και την ενεργοποίηση πολιτιστικών συλλόγων στα χωριά, η Ξενοπούλειος Βιβλιοθήκη αποδεικνύει ότι παραμένει ένας ζωντανός πυρήνας πολιτισμού. Ένας χώρος όπου το βιβλίο, η μνήμη και η προφορική ιστορία συναντιούνται, κρατώντας ζωντανές τις αφηγήσεις που διαμορφώνουν την ταυτότητα της Ζακύνθου.

https://w.soundcloud.com/player/?url=https%3A//api.soundcloud.com/tracks/soundcloud%253Atracks%253A2251389506&color=%23ff5500&auto_play=false&hide_related=false&show_comments=true&show_user=true&show_reposts=false&show_teaser=true

Prisma Radio 90,2 · Μαριέττα Ποταμίτη 21-1-2026 (Μουζάκη Μ. Μποζόνου – Βίτσος Αγαπ. – Πλέσσας Διον. – Κατσαίτου Άντα)